haber

Ali Merdan Bey Topçubaşov doğum gününde saygıyla anılıyor

TADİV, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kurucularından, hukukçu ve diplomat Ali Merdan Bey Topçubaşov'u doğum gününde saygıyla anıyor.

Category

haber

Published

May 4, 2026
Ali Merdan Bey Topçubaşov doğum gününde saygıyla anılıyor

TADİV, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kurucularından, devlet adamı, hukukçu ve diplomat Ali Merdan Bey Topçubaşov'u doğum gününde saygıyla anıyor.

Ali Merdan Bey Topçubaşov portresi
Ali Merdan Bey Topçubaşov portresi

4 Mayıs 1862 tarihinde Tiflis'te dünyaya gelen Ali Merdan Bey Topçubaşov, 1888 yılında Petersburg Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni başarıyla tamamladı. Hukuk alanındaki çalışmaları nedeniyle aynı üniversitenin Bilimsel Konseyi tarafından kendisine profesör unvanı verildi.

Topçubaşov, 1905 yılında Çarlık Rusyası'ndaki Birinci Devlet Duması'nda görev aldı; 1917 yılında ise Bakü'de Müslüman Millî Konseyi Geçici İcra Komitesi üyeleri arasında yer aldı. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde Dışişleri Bakanı ve Parlamento Başkanı olarak üstlendiği görevlerle genç devletin kurumsallaşmasında önemli rol oynadı.

Kaspi gazetesinin kurucuları arasında bulunan Topçubaşov, 1897'den 1917 yılının sonlarına kadar gazetenin editörleri arasında yer aldı. 1918 yılının 30 Mart-1 Nisan günlerinde Bakü'de Bolşevik ve Taşnak güçlerinin Azerbaycan Türklerine yönelik katliamlarına karşı açık tavır aldı.

1918 yılının Ekim ayında Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin Dışişleri Bakanı olarak görevlendirilen Topçubaşov, Azerbaycan ile Osmanlı Devleti arasındaki diplomatik ilişkilerin gelişmesine katkı sundu. Aynı dönemde Azerbaycan heyetine Paris Barış Konferansı'nda başkanlık ederek ülkesinin uluslararası alanda tanınması için yoğun çaba gösterdi.

1920 yılının Nisan ayında Azerbaycan'ın işgal edilmesinin ardından Paris'te siyasal muhaceretin önde gelen isimlerinden biri olarak mücadelesini sürdürdü. 1920-1934 yılları arasında Azerbaycan'ın bağımsızlığı, tarihi, coğrafyası ve edebiyatı üzerine çalışmalar yürüttü; gazete ve dergilerde makaleler kaleme aldı.

1934 yılında Paris'te vefat eden Ali Merdan Bey Topçubaşov'u, hayatını Azerbaycan'ın istiklaline ve millî iradenin savunusuna adamış bir devlet adamı olarak saygı, rahmet ve minnetle yâd ediyoruz.